Sportherdenking

Tijdens de Tweede Wereldoorlog ging de Nederlandse sport gewoon door. Nog sterker: in die jaren groeide de populariteit spectaculair! Tegelijkertijd echter raakte de oorlog de sport in het hart door de uitsluiting van Joodse sporters. Om hierbij stil te staan wordt elk jaar de Sportherdenking georganiseerd. Deze vindt plaats bij het beeld van Prometheus, een oorlogsmonument dat in 1947 werd gemaakt door de Italiaanse kunstenaar Fred Carasso (1899 – 1969). De herdenking is in handen van het Comité Sportherdenking 4 mei Olympisch Stadion.

Half één in de middag

De herdenking begint altijd om 12.30 uur. Dit tijdstip is symbolisch, want op 3 september 1939 was om half één in de middag een voetbalwedstrijd gaande tussen DFC en SVV op het zogenaamde Zilveren Bal Toernooi in Rotterdam. Daar werd het nieuws bekendgemaakt dat Groot-Brittannië, Frankrijk, Australië, Brits-Indië en Nieuw-Zeeland de Duitsers de oorlog hadden verklaard na de inval in Polen twee dagen eerder. Op 3 september 1939 om 12.30 uur hoorde de Nederlandse sportwereld dus voor het eerst van het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog.

Tijdens de plechtigheid wordt gesproken door André Bolhuis, de voorzitter van NOC*NSF. Ook de Amsterdamse sportwethouder Eric van der Burg voert het woord, net als Paul Slettenhaar, de voorzitter van stadsdeel Amsterdam Zuid. Daarna worden vijf kransen gelegd, die gezamenlijk de olympische ringen vormen. Met de Last Post, twee minuten stilte en het volkslied wordt de bijeenkomst afgesloten.

Naast de plechtigheid is er een inhoudelijk en een sportief programmaonderdeel. In de ochtend praat Frits Barend met sporters, die de Tweede Wereldoorlog zelf hebben meegemaakt. Zo kunnen de aanwezigen horen wat er in die tijd gebeurde met de sport.

Na afloop van de herdenking zijn er twee sportwedstrijden, die oproepen tot de twee minuten stilte om 20.00 uur. Hierbij wordt een tweevoudige boodschap uitgedragen: respect voor elkaar én het belang van twee minuten stilte tijdens de Nationale Herdenking. Nationale rolmodellen uit de sport, media, politiek, cultuur en maatschappij spelen daarom samen met Amsterdamse jongeren een wedstrijd met als motto 'Wat doe jij vanavond om acht uur?'

Een inhoudelijke bijeenkomst, een herdenking en een sportwedstrijd vormen samen de Sportherdenking, die in zeven jaar een belangrijk moment van reflectie is geworden voor de Nederlandse sport. Om elk jaar opnieuw de sporters te herdenken, die zijn vermoord tijdens de oorlog.

Het is ter nagedachtenis aan de ‘geest van de afwezigen’, zoals het Nederlands Olympisch Comité in 1947 zei. Want alleen de levenden kunnen de doden nog herdenken; de doden zelf kunnen dat niet meer. En dus staan wij elk jaar opnieuw bij het beeld van Prometheus om te denken aan de doden van de sport tijdens de Tweede Wereldoorloog– stipt om 12.30 uur.

www.olympischstadion.nl

Over het Comité Sportherdenking 4 mei Olympisch Stadion

Het Comité Sportherdenking is verantwoordelijk voor organisatie en uitvoering van de Sportherdening. De leden hiervan zijn Martin Dijkstra (bewoner Zuid en initiatiefnemer van de herdenking), Jan-Coen Hellendoorn (oud-voorzitter stadsdeel Oudzuid, voorzitter Comité), Job van Amerongen (sportliefhebber, secretaris Comité), Simone Freling (AFC Ajax), Hans Lubberding (directeur Olympisch Stadion) en Jurryt van de Vooren (sporthistoricus). Ook de Amsterdamse Sportraad heeft zich aangesloten bij het Comité. Er zijn goede contacten met het Amsterdams 4 en 5 Mei Comité.