Artikel

Michael Pouwels

"Vrouwen worden te weinig genoemd in verzetsverhalen"

Ieder jaar is er op 4 mei een alleycat, een koerierswedstrijd, met een bijzondere invulling: koerierster Annick van Hardeveld wordt herdacht. Annick vervoerde tijdens de Tweede Wereldoorlog valse papieren en wapens voor het verzet. In de nacht van 4 op 5 mei 1945 werd zij door 21 kogels geraakt. Ze was de laatste koerier die door de Duitse bezetter werd vermoord. Michael Pouwels is al jaren deelnemer en ook regelmatig organisator van deze alleycat.

Een koerierswedstrijd, dat is bijzondere manier van herdenken. Hoe dat zo?
“Ik ben al 19 jaar fietskoerier en doe vaak mee aan alleycats door het hele land. Een collega ontdekte in 1999 het monument voor Annick van Hardeveld op het Hekelveld in het centrum van Amsterdam. We besloten om jaarlijks op 4 mei een alleycat ter ere van haar te organiseren, met als afsluiting een herdenking bij het monument.”

Hoe ziet de Annick van Hardeveld Memorial Alleycat eruit?
“De wedstrijd start op het Koeriersterplein in Amsterdam. Elk jaar heeft de race een ander thema wat vlak voor de start bekend gemaakt wordt. Vorig jaar stonden vrouwen bijvoorbeeld centraal; vrouwen worden te weinig genoemd in de verzetsverhalen. Marga Klompé, de eerste vrouwelijke minister van Nederland, heeft ook in het verzet gezeten maar niet iedereen weet dat.

Bij de start krijgen de deelnemers een manifest en de route. We fietsen langs diverse checkpoints gelinkt aan het thema. In het jaar dat Annick zelf het thema was, fietsten we langs haar woning, haar werkplek. Een ander jaar reden we de route van tram 8, de tram die door de jodenbuurten reed en in 1943 werd opgeheven.

De koerier die als eerste finisht, organiseert het jaar daarop de alleycat. Hierdoor is het elk jaar weer een totaal andere race, maar Annick staat altijd centraal.”

En de wedstrijd eindigt bij het monument?
“Ja, we eindigen rond 19:45 uur op het Hekelveld. Bij het laatste checkpoint halen we altijd een witte roos op. Deze leggen we na de herdenking bij het monument. Na de wedstrijd gaan we altijd met z’n allen de kroeg in. Dat is een soort ontlading, de dag is een intensieve mix van emoties en fysieke inspanning.”

Estafettevraag van Rik van den Bos aan Michael Pouwels:
'In de kunsten is er altijd discussie over of er een rol is voor fictie bij het herdenken. Uw project heeft de vorm van een wedstrijd. Is daar discussie over geweest?'
“Ik heb er wel eens over nagedacht of dit op zo’n avond wel geoorloofd is. Maar ik ben er toch van overtuigd dat de wedstrijdvorm juist de kracht is van deze herdenking. Door elk jaar een nieuw thema te koppelen aan de alleycat geef je de deelnemers steeds weer nieuwe informatie over dit stukje geschiedenis. Het is eigenlijk nog nooit negatief ter sprake gekomen.”

Meedoen aan de Annick van Hardeveld Memorial Alleycat?

Alle rechten voorbehouden