Artikel

Esther Shaya

“Ik vond de naam van een vroegere joodse bewoner van dit pand. Er was verder niks bekend over hem. Ik vroeg mij af: ‘Hoe kan je iemand vergeten die je niet gekend hebt?”

Vier jaar geleden werd Esther geroerd door de poster in het Parool met de tekst Vergeet hen niet. Op Community Joods Monument zijn alle adressen van Joodse Huizen te vinden. Hier kan je uitzoeken of, en zo ja welke joodse mensen er vroeger in jouw huis hebben gewoond.
Esther Shaya stuitte op de naam Jacob Levij Northeimer. Het was het begin van een inmiddels twee jaar durend onderzoek naar de geschiedenis van de Kloveniersburgwal 137.

Wat bracht je ertoe om zo diep in de archieven te duiken?
“Via de website van Community Joods Monument vond ik de naam van een vroegere bewoner van dit pand, Jacob Levij Northeimer. Er was verder echter niks bekend over hem. Ik vroeg mij af: ‘Hoe kan je iemand vergeten die je niet gekend hebt?’ Dus ik vond het mijn verantwoordelijkheid om op zijn minst te weten te komen wie Jacob Levij Northeimer was.”

Hoe ging je te werk?
“Ik ben begonnen in het stadsarchief, hier vond ik de woningkaarten van het huis. Op de woningkaarten werd exact bijgehouden wie er in het huis woonden, tot en met de dienstmeisjes aan toe. Het bleek dat Jacob een huurder was en niet de eigenaar. De naam van de eigenaar van het pand stond ook op de woningkaarten. Ik raakte geïnspireerd en heb mij laten meeslepen: ondertussen ken ik alle eigenaren tot aan 1650.”

Is de zoektocht inmiddels afgerond?
“Ik ben zoveel te weten gekomen. Achter elk stukje nieuwe informatie zit weer een nieuw verhaal. Het is een soort eindeloze puzzel die verder gaat dan de Tweede Wereldoorlog. Zo was er ook één eigenaar die twee plantages had in Suriname, met slaven. Rijke mensen lieten alles notarieel vast leggen, dus zelfs de namen van de slaven kan je terug vinden. Ik heb thuis inmiddels een heel archief liggen met de meest uiteenlopende verhalen. Je kan zo ontzettend veel vinden over de geschiedenis van je huis, het is verslavend. Toch kan ik het iedereen aanraden. Het maakt je bewust van de geschiedenis die zich heeft afgespeeld in jouw hedendaagse omgeving.”

Estafettevraag van Annemiek Lely voor Esther Shaya:
Wat was de meest bijzondere gebeurtenis tijdens deze hele zoektocht tot nu toe?
“Op 4 mei vorig jaar hebben we naast Jacob nog twee andere joodse oud-bewoners herdacht, René Preiss Rosenblatt en David van Gelderen. We hebben weinig informatie over hen kunnen vinden, maar we wilden in ieder geval wel de namen voorlezen. Twee dagen later werd ik gebeld door een vrouw. ‘Wat bijzonder, jullie hebben mijn opa, David van Gelderen, herdacht.’ Ze wilde mij graag ontmoeten, ze had zelf niet zoveel informatie over haar opa en wilde graag weten wat ik over hem wist. Haar zusje kwam ook mee en toen bleek dat ik haar zusje al 20 jaar ken! Ze woont twee straten bij mij vandaan, onze zonen zaten samen op de kleuterschool en nu blijkt dat ik onderzoek heb gedaan naar haar opa. Dat was wel heel bijzonder. Dit jaar gaat zij het verhaal van David van Gelderen vertellen.”

Klik hier voor meer informatie over de bijeenkomst van Esther Kloveniersburgwal 137.

Alle rechten voorbehouden