Artikel

Mirjam Ohringer en Thomaz Kalf

“Van alle mensen die op 5 mei 1945 feest aan het vieren waren op straat kende ik er nog maar één, terwijl ik normaal iedereen op straat gedag zei”

Het onderwijsproject ‘Oorlog in mijn Buurt’ laat basisschoolkinderen ouderen interviewen over de oorlog in hun buurt. Op 5 mei worden de eerste 70 erfgoeddragers van Amsterdam gepresenteerd; kinderen die de taak op zich nemen om de verhalen van ouderen door te vertellen. Thomaz Kalf is één van de erfgoeddragers en interviewde Mirjam Ohringer, die als 15-jarig joods meisje de oorlog meemaakte.

Mirjam Ohringer en Thomaz Kalf - Fotograaf: Mascha Jansen

Wat houdt het project precies in?
“Oorlog in mijn Buurt is een project, waarbij kinderen zes weken lang les krijgen over de Tweede Wereldoorlog. Het project start met een presentatie van een oudere die de oorlog heeft meegemaakt. Daarna krijgen ze les van een historicus en leren ze nadenken over ‘goed’ en ‘fout’ is en over de beweegredenen van mensen in hun keuzes. We sluiten af met een persoonlijk interview tussen de kinderen en ouderen, waar ze vervolgens een eindpresentatie over geven.”

Thomaz, Mirjam is bij jouw in de klas geweest. Je hebt haar goed leren kennen de afgelopen tijd, wat is je het meest bijgebleven van de gesprekken?
“Ik kon mij eigenlijk niet voorstellen dat er zoveel slachtoffers van de oorlog zijn. Vorig jaar kwam er ook een mevrouw in de klas vertellen over de Tweede Wereldoorlog. Ik dacht dat zij uniek was, maar nu realiseer ik mij hoeveel mensen hetzelfde hebben meegemaakt. Met mijn vrienden praat ik ook over de interviews en zij hebben weer andere verhalen gehoord. Er is zoveel gebeurd!”

Mirjam, u geeft aan dat kinderen vaak persoonlijke en soms best heftige vragen stellen. Waarom vindt u het zo belangrijk om toch uw verhaal te delen?
“Ik ben sinds 1978 met verschillende scholenprojecten bezig. Het is belangrijk dat we onze herinneringen meegeven aan de jonge generatie. Dat ze erbij stilstaan en erover na kunnen denken,. Ik zie dat kinderen er echt iets mee doen. Het geeft ze een andere kijk op dingen. Het is natuurlijk niet de bedoeling dat we hun leven van nu verzieken, maar het is wel de bedoeling dat ze weten wat er kan gebeuren als ze niet oppassen.”

Welke vraag is u in al die jaren het meest bijgebleven?
“Mijn grote liefde is vermoord in 1941. Die pijn gaat nooit meer weg. Maar wat mij ook nog steeds pijn doet, is om te vertellen is dat ik mij op 5 mei 1945 realiseerde dat het nog erger was dan dat ik dacht. Van alle duizenden mensen die op straat feest aan het vieren waren kende ik één persoon. Eén persoon.. Terwijl ik normaal iedereen op straat gedag zei.”

Als je als die verhalen zo hoort heb je dan het gevoel dat wij in vrijheid leven Thomaz?
“Jazeker. Als ik hoor dat er toen echt wetten waren die bepaalden dat Joden bijvoorbeeld niet op een bankje mochten zitten, dan kan ik dat echt niet geloven. Ik denk dat wij dan nu in een grote luxe leven.”

Estafettevraag van Fadel voor Thomaz:
‘Stel, het is al 100 jaar na de oorlog & er is al veel informatie vervaagd over de oorlog. Hoe zou jij ermee omgaan & wat zou jij ermee doen?’
“100 jaar na de oorlog is in 2045. Dat is over 30 jaar. Niet heel ver weg dus. Maar ik zou het des te beter vinden als meer mensen over de Tweede Wereldoorlog weten, want alles in de geschiedenis wordt uiteindelijk vergeten (jammer genoeg). Probeer maar eens 5 mensen uit de 13de eeuw te benoemen; ik ben er vrijwel zeker van dat dat je niet lukt. En dat gaat er ook met de Tweede Wereldoorlog gebeuren als we er niet over praten in de toekomst. Daarom vind ik het heel belangrijk dat er zo veel mogelijk over gepraat wordt.”

Op 5 mei organiseert Oorlog in mijn Buurt diverse stadswandelingen en is er een programma op Bevrijdingsfestival Amsterdam in Westerpark. Op 4 mei kan je naar de theatervooorstelling De Pijp in oorlog, gemaakt ism Oorlog in mijn buurt. Bezoek ook de openlucht fototentoonstelling Oorlogskinderen van de Rivierenbuurt op de Churchill-laan (te zien t/m 1 juni).
Voor meer informatie over het project ga naar de website van Oorlog in mijn buurt.

Alle rechten voorbehouden