Oorlog op de Basisschool

De leraar van groep 8 vertelt over de joodse oorlogsgeschiedenis van zijn school

Locatie

Basisschool De Witte Olifant
Nieuwe Uilenburgerstraat 96 , 1011 LX Amsterdam

Toon kaart

Dit verhaal wordt om 10.00 & 12.00 uur verteld

Openbare basisschool De Witte Olifant in de Nieuwe Uilenburgerstraat bestaat bijna een eeuw. In de afgelopen 100 jaar is er veel gebeurd op deze plek. Een stuk geschiedenis van de school dat maar bij weinig mensen bekend is, speelt zich af tijdens de oorlogsjaren. De huidige leraar van groep 8 Marthijn Licher vertelt over de oorlogsgeschiedenis van zijn school.

De Witte Olifant was tijdens de Tweede Wereldoorlog verdeeld in de Jonas Daniel Meijerschool (Nieuwe Uilenburgerstraat), de Oudeschansschool (Nieuwe Batavierstraat) en de Van Alphenschool (Oudeschans).

De school stond toen midden in de joodse buurt en ook het overgrote deel van de leerlingen was joods. De schooltijden waren dan ook aangepast aan de sjabbat, waardoor de kinderen niet op zaterdag naar school hoefden, iets dat hun leeftijdsgenoten in die tijd wel moesten.

Tijdens de bezetting moesten alle joodse leerlingen op joodse scholen zitten en mochten zij alleen les krijgen van Joodse leerkrachten. Deze leerkrachten waren eerder dat jaar elders ontslagen en kregen nu in allerijl weer een baan.

De Van Alphenschool werd joodse school 1, de J. D. Meijerschool werd joodse school 2, en alle niet-joodse leerlingen werden op de Oudeschansschool geplaatst. Die laatste school werd daarmee de enige niet-joodse school in centrum-oost.

September 1941 ging deze maatregel in en zaten er 544 leerlingen op de joodse school 1 en 2. Deportaties zorgden ervoor dat de joodse school 1 en 2 op 1 Januari 1943 fuseerden. Die ene joodse school sloot vijf maanden later op 31 mei 1943. Amsterdam was “judenrein” verklaard. Bij het sluiten van joodse school waren er nog 68 leerlingen over.

Nieuwe Uilenburgerstrat 96_ Jonas Daniel Meijerschool - Joodse school 2 .jpeg

Jonas Daniel Meijerschool

Nieuwe Uilenburgerstraat 96_ Oude Schans School .jpg

Oude Schans School

Nieuwe Uilenburgerstraat 96_  Van Alphenschool - Joodse school 1_ header.jpg

Van Alphenschool - Joodse school