Artikel

Een vraag van drie woorden

2013-05-05 21.02.46

Op 5 mei 2013 zaten zo’n tachtig mensen aan tafel bij de feestelijke Vrijheidsmaaltijd van Castrum Peregrini. Tijdens die maaltijd vroeg beeldend kunstenaar Anne Verhoijsen aan de gasten om op de tafelkleden te schrijven wat vrijheid voor hen betekent. Van de kleden worden nu geborduurde kunstwerken gemaakt. Op 2 november, tijdens Museumnacht, is het kunstproject bij Castrum Peregrini te zien. Bekijk hier het videoverslag.

Wat is vrijheid? Een vraag van drie woorden. Allerlei antwoorden kun je vinden op voorpagina’s van kranten, in geschiedenisboeken en pretparken, op volle en lege stranden, in de metro en op oorlogskerkhoven. En op straat.

Op die bijna-zomeravond van 5 mei 2013 zaten zo’n tachtig mensen aan een feestelijk gedekte tafel in de Amsterdamse Beulingstraat. Pal voor de zijdeur van Castrum Peregrini, een culturele stichting aan de Herengracht, waar tijdens de oorlog onderduikers probeerden uit hun verstopte leven te breken. Als ze door hun ramen in de toekomst hadden kunnen kijken, hadden ze de vrijheid op straat gezien: een eettafel zo lang als de steeg met vrolijke gasten, buurtbewoners, vrienden die elkaar lang niet hadden gezien, mensen die elkaar aan tafel leerden kennen. Samen op straat eten, volle glazen laten klinken, lachen met onbekenden die bekenden worden - misschien is dat vrijheid.

Tijdens dat Vrijheidsdiner vroeg beeldend kunstenaar Anne Verhoijsen aan de gasten om met textielstiften op de tafelkleden te schrijven wat vrijheid voor hen was. Een vraag van drie woorden. Het zal je maar gevraagd worden. De weg naar clichés ligt open. Kun je op zo’n onverhoeds verzoek meteen een eigen en raak antwoord geven? Ligt in een cliché soms ook veel waarheid verborgen? Boven de borden en tussen de glazen kwamen gesprekken over vrijheid op gang. En er werd geschreven.

Elf beschreven tafellakens nam Anne Verhoijsen mee naar huis. Kleden met wijnvlekken, uitroepen, tekeningen, flarden tekst. Ze vond dat het gesprek over vrijheid moest doorgaan, dat de tafelkleden geborduurd moesten worden en opnieuw gebruikt. Anne Verhoijsen bracht een vijftiental vrouwen en mannen bij elkaar die steek voor steek de beschreven tafelkleden omzetten in geborduurde tafelkleden. Het woord vrijheid is in een zucht gezegd; dat woord borduren duurt wel wat langer. In vrijheid gaat veel aandacht en tijd zitten. Vrijheid is niet vluchtig, vrijheid is arbeidsintensief.

In de Museumnacht op 2 november borduren de vrouwen en mannen van Anne Verhoijsen in Castrum Peregrini verder aan hun tafelkleden. Dichter Jos van Hest leest er zijn gedicht ‘Vrijheid is een woord om te borduren’ dat hij speciaal voor dit project schreef. Hij gebruikte daarbij onder andere regels die hij op de tafelkleden vond. In de nabije toekomst komt er een tentoonstelling van de kleden, een publicatie over het totale project en worden de kleden voor een goed vrijheids-doel geveild. En dan worden ze opnieuw gebruikt. Vrolijke gasten zullen er rondom heen zitten, samen eten, lachen, hun volle glazen laten klinken, de geborduurde teksten lezen en met elkaar praten over vrijheid. Een gesprek dat steeds door moet gaan.

Voor meer informatie zie www.verhoijsen.com

Alle rechten voorbehouden

Media